του Γιώργου Κύρτσου
Οι δημοσιονομικές επιδόσεις της κυβέρνησης Παπανδρέου είναι αυτή τη χρονιά χειρότερες και από το 2010. Όλα δείχνουν ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα, ως ποσοστό επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, θα ξεπεράσει το ψυχολογικό φράγμα του 10% παρά το γεγονός ότι η τρόικα και η κυβέρνηση έχουν συμφωνήσει τον περιορισμό του στο 7,5% του ΑΕΠ.
Η βασική αιτία
Η δημοσιονομική αποτυχία υποχρεώνει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σε περίτεχνους πολιτικούς, εκλογικούς ελιγμούς. Ο υπουργός Οικονομικών κ. Βενιζέλος προκάλεσε την παραίτηση της προέδρου του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής κ. Στέλλας Μπαλφούσια, η οποία τεκμηρίωσε την κυβερνητική αδυναμία δημοσιονομικής προσαρμογής, που οδηγεί σε ένα μη βιώσιμο δημόσιο χρέος. Παράλληλα, ο κ. Βενιζέλος χειρίζεται με ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο τρόπο τις σχέσεις με την τρόικα, σε μια προσπάθεια να περιορίσει το πολιτικό, εκλογικό κόστος της κυβερνητικής αποτυχίας.
Ανεξάρτητα από... τους πολιτικούς ελιγμούς και τις ασκήσεις επικοινωνιακού εντυπωσιασμού, είναι φανερό ότι το «βαθύ κράτος» του ΠΑΣΟΚ στέκεται εμπόδιο στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών. Με τον τρόπο που λειτουργεί, δεν επιτρέπει την αύξηση των φορολογικών εσόδων του Δημοσίου, ούτε αφήνει πολλά περιθώρια για τη δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών. Είναι η δεύτερη φορά που το «βαθύ κράτος» του ΠΑΣΟΚ χτυπάει ανελέητα την ελληνική οικονομία και την κοινωνία σε περίοδο κατά την οποία το Κίνημα βρίσκεται στην εξουσία.
Στις αρχές της περασμένης δεκαετίας οι «πράσινοι» κομματικοί και συνδικαλιστικοί παράγοντες ακύρωσαν στην πράξη το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της κυβέρνησης Σημίτη, που ήταν σχεδιασμένο να προετοιμάσει την ελληνική οικονομία για να λειτουργήσει σε συνθήκες ΟΝΕ. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά τη συνδικαλιστική, κομματική «ανταρσία» που έβαλε τέλος στην ασφαλιστική μεταρρύθμιση Σημίτη-Γιαννίτση.
Το κωμικοτραγικό στην όλη υπόθεση είναι ότι αυτοί που μπλόκαραν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις πριν από μία δεκαετία βρίσκονται σήμερα στην εξουσία και υποκρίνονται ότι θα βάλουν τέλος στις πρακτικές που οδήγησαν τη χώρα στην υπερχρέωση και τη διεθνή απαξίωση. Στην πράξη, βέβαια, κινούνται σε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση και απλώς κερδίζουν πολιτικό χρόνο, εξαπατώντας την τρόικα και την ελληνική κοινή γνώμη.
Τα έσοδα
Πριν από δύο εβδομάδες το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης μοίραζε διαβεβαιώσεις ότι θα κάλυπτε την υστέρηση που παρατηρείται στα φορολογικά έσοδα. Το πρώτο επτάμηνο του 2011 τα έσοδα του Δημοσίου «έτρεξαν» με μηνιαίο ρυθμό της τάξης των 3,8-3,9 δισ. ευρώ, γεγονός που δημιούργησε μια τεράστια «τρύπα» στα προγραμματισμένα έσοδα. Υποτίθεται ότι η κυβέρνηση θα ανέβαζε τον μηνιαίο ρυθμό των εσόδων του Δημοσίου στα 5,8 δισ. ευρώ στη διάρκεια του τελευταίου πενταμήνου και με τον τρόπο αυτό θα εξασφάλιζε τη σχετικά ομαλή εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού. Τα επίσημα στοιχεία του Αυγούστου επανέφεραν το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης στη σκληρή δημοσιονομική πραγματικότητα. Σημειώθηκε νέα μείωση στα έσοδα από τον ΦΠΑ και τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου αυξήθηκα οριακά στα 4,3 δισ. ευρώ εξαιτίας της αυξημένης παρακράτησης που έφερε η μείωση του αφορολόγητου ορίου στο εισόδημα των μισθωτών.
Πράσινη συντεχνία
Η κυβέρνηση, αντί να κινηθεί με δυναμικό τρόπο κατά της συντεχνίας των εφοριακών και των τελωνειακών που διαχειρίζονται με προκλητική προχειρότητα και ιδιοτέλεια το στρατηγικής σημασίας ζήτημα των εσόδων του Δημοσίου, αποφάσισε να τους επιβραβεύσει εξαιρώντας τους από την πολιτική μείωσης των επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων που έχει συμφωνηθεί με την τρόικα προκειμένου να περιοριστούν οι δαπάνες του Δημοσίου. Είναι γνωστό ότι οι υπάλληλοι του υπουργείου Οικονομικών έχουν εξασφαλίσει ένα επίδομα που σχεδόν διπλασιάζει τις βασικές αποδοχές τους και τις μετατρέπει σε μισθολογικό «ρετιρέ» της δημόσιας διοίκησης. Την ώρα της κατάρρευσης των δημόσιων εσόδων η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι δεν θα μειωθεί στο άμεσο μέλλον το συγκεκριμένο επίδομα αλλά θα μετατραπεί σε «προσωπική διαφορά» που θα καταβάλλεται στους υπαλλήλους τουλάχιστον για μία επταετία και ουσιαστικά μέχρι τη συνταξιοδότησή τους. Το πέρασμα από το επίδομα στην «προσωπική διαφορά» μπορεί να έχει πρόσθετο κόστος για το Δημόσιο εάν ληφθεί υπόψη στον προσδιορισμό του εφάπαξ και της σύνταξης.
Η κυβερνητική γενναιοδωρία προς τους υπαλλήλους της Εφορίας πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ και δεκαετίες πολιτικά και συνδικαλιστικά κυρίαρχο στον συγκεκριμένο χώρο της δημόσιας διοίκησης. Ο «πράσινος» μηχανισμός έχει τη βασική ευθύνη για την κατάρρευση των δημοσίων εσόδων, αυτό όμως δεν εμποδίζει την «πράσινη» κυβέρνηση να υποκληθεί στο «βαθύ κράτος», αναλαμβάνοντας τεράστιους κινδύνους σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της με την τρόικα. Οι εκπρόσωποι των πιστωτών μας διαπιστώνουν ότι η κυβέρνηση και η δημόσια διοίκηση δεν προωθούν την πάταξη της φοροδιαφυγής, ούτε βέβαια προετοιμάζουν τον δραστικό περιορισμό των επιδομάτων στο πλαίσιο του ενιαίου μισθολογίου.
Πλασματικές οικονομίες
Στις εκκλήσεις της τρόικας για άμεση και δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών η κυβέρνηση απαντά με προκλητικά πρόχειρα επιχειρήματα. Χαρακτηριστικές οι δηλώσεις του υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης κ. Ρέππα, ο οποίος υποστήρίζει ότι μέχρι το 2015 οι συνταξιοδοτήσεις των δημοσίων υπαλλήλων, σε συνδυασμό με την πιστή τήρηση του κανόνα της μιας πρόσληψης για κάθε δέκα συνταξιοδοτήσεις, θα μειώσει τις δημόσιες δαπάνες κατά 2,2 δισ. ευρώ.
Οι μαζικές συνταξιοδοτήσεις δεν αποτελούν απάντηση στο οικονομικό πρόβλημα του ελληνικού Δημοσίου. Ήδη έχει δημιουργηθεί μια ουρά 40.000 δημοσίων υπαλλήλων που έχουν συνταξιοδοτηθεί χωρίς να έχουν πάρει το εφάπαξ που δικαιούνται. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των αρμόδιων υπηρεσιών, η οικονομική υποχρέωση που έχει δημιουργηθεί για το ελληνικό Δημόσιο ξεπερνά τα 1,7 δισ. ευρώ. Η τάση μαζικής συνταξιοδότησης που δημιουργεί η κυβέρνηση στις τάξεις των δημοσίων υπαλλήλων είναι μία εξαιρετικά δαπανηρή υπόθεση, εφόσον το κόστος του εφάπαξ καλύπτει για αρκετά χρόνια τις οικονομίες που εξασφαλίζονται μέσα από τη διαφορά μεταξύ του μισθού και της χαμηλότερης σύνταξης. Άλλωστε η δημόσια διοίκηση χρειάζεται πρόθυμους και επιμελείς υπαλλήλους για να λειτουργήσει αποτελεσματικά και όχι τη δραστική μείωση του αριθμού τους με παράλληλη αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων. Η οικονομική εξυγίανση περνάει υποχρεωτικά από τη μείωση των επιδομάτων, των μισθών και των συντάξεων και την άρση της μονιμότητας.
Και στο ζήτημα της μονιμότητας η κυβέρνηση αρνείται να εφαρμόσει την πολιτική που έχει συμφωνήσει με την τρόικα. Καλύπτεται πίσω από τη λεγόμενη μισθωτή εφεδρεία, και μάλιστα με μια χρονοβόρα διαδικασία, που εγγυάται ότι ακόμα κι αν γίνουν μερικές χιλιάδες απολύσεις υπαλλήλων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα της οικονομίας, θα πραγματοποιηθούν στη διάρκεια της επόμενης τετραετίας.
Πολυτελής αντιμετώπιση
Εξαιρετικά πολυτελής είναι και η αντιμετώπιση των εκπροσώπων των «πράσινων» συντεχνιών που ελέγχουν παραδοσιακά τον ευρύτερο δημόσιο τομέα της οικονομίας. Δεκάδες χιλιάδες υπάλληλοι που έχουν ετήσιο κόστος για τις ΔΕΚΟ στις οποίες απασχολούνται από 70.000 έως 120.000 ευρώ κατοχύρωσαν τα «κεκτημένα» τους σε μια περίοδο κατά την οποία η ανεργία έσπασε το ρεκόρ της τελευταίας πεντηκονταετίας και οι χαμηλόμισθοι του ιδιωτικού τομέα και οι χαμηλοσυνταξιούχοι υφίστανται τις συνέπειες μιας εξαιρετικά αυστηρής –σε ό,τι τους αφορά– οικονομικής πολιτικής. Οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι του ΟΛΠ, της ΔΕΗ, των ΕΛΠΕ και άλλων ΔΕΚΟ έχουν θέσει εαυτούς εκτός μνημονίου με την πολιτική συμπαράσταση της κυβέρνησης.
Εάν προσθέσουμε στα παραπάνω τις υπερβάσεις δαπανών στο χώρο του ΕΣΥ, των ασφαλιστικών ταμείων που καταβρόχθισαν ήδη τις επιχορηγήσεις που προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός για το σύνολο του 2011 και στους ΟΤΑ, δεν μένει τίποτα από την πολυδιαφημισμένη δημοσιονομική εξυγίανση. Το «βαθύ κράτος» του ΠΑΣΟΚ δεσμεύει την πολιτική της κυβέρνησης Παπανδρέου και εμποδίζει τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές. Είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα βρεθούμε αντιμέτωποι με έναν φοβερό οικονομικό και κοινωνικό, ίσως και εθνικό λογαριασμό…
Η βασική αιτία
Η δημοσιονομική αποτυχία υποχρεώνει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σε περίτεχνους πολιτικούς, εκλογικούς ελιγμούς. Ο υπουργός Οικονομικών κ. Βενιζέλος προκάλεσε την παραίτηση της προέδρου του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής κ. Στέλλας Μπαλφούσια, η οποία τεκμηρίωσε την κυβερνητική αδυναμία δημοσιονομικής προσαρμογής, που οδηγεί σε ένα μη βιώσιμο δημόσιο χρέος. Παράλληλα, ο κ. Βενιζέλος χειρίζεται με ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο τρόπο τις σχέσεις με την τρόικα, σε μια προσπάθεια να περιορίσει το πολιτικό, εκλογικό κόστος της κυβερνητικής αποτυχίας.
Ανεξάρτητα από... τους πολιτικούς ελιγμούς και τις ασκήσεις επικοινωνιακού εντυπωσιασμού, είναι φανερό ότι το «βαθύ κράτος» του ΠΑΣΟΚ στέκεται εμπόδιο στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών. Με τον τρόπο που λειτουργεί, δεν επιτρέπει την αύξηση των φορολογικών εσόδων του Δημοσίου, ούτε αφήνει πολλά περιθώρια για τη δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών. Είναι η δεύτερη φορά που το «βαθύ κράτος» του ΠΑΣΟΚ χτυπάει ανελέητα την ελληνική οικονομία και την κοινωνία σε περίοδο κατά την οποία το Κίνημα βρίσκεται στην εξουσία.
Στις αρχές της περασμένης δεκαετίας οι «πράσινοι» κομματικοί και συνδικαλιστικοί παράγοντες ακύρωσαν στην πράξη το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της κυβέρνησης Σημίτη, που ήταν σχεδιασμένο να προετοιμάσει την ελληνική οικονομία για να λειτουργήσει σε συνθήκες ΟΝΕ. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά τη συνδικαλιστική, κομματική «ανταρσία» που έβαλε τέλος στην ασφαλιστική μεταρρύθμιση Σημίτη-Γιαννίτση.
Το κωμικοτραγικό στην όλη υπόθεση είναι ότι αυτοί που μπλόκαραν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις πριν από μία δεκαετία βρίσκονται σήμερα στην εξουσία και υποκρίνονται ότι θα βάλουν τέλος στις πρακτικές που οδήγησαν τη χώρα στην υπερχρέωση και τη διεθνή απαξίωση. Στην πράξη, βέβαια, κινούνται σε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση και απλώς κερδίζουν πολιτικό χρόνο, εξαπατώντας την τρόικα και την ελληνική κοινή γνώμη.
Τα έσοδα
Πριν από δύο εβδομάδες το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης μοίραζε διαβεβαιώσεις ότι θα κάλυπτε την υστέρηση που παρατηρείται στα φορολογικά έσοδα. Το πρώτο επτάμηνο του 2011 τα έσοδα του Δημοσίου «έτρεξαν» με μηνιαίο ρυθμό της τάξης των 3,8-3,9 δισ. ευρώ, γεγονός που δημιούργησε μια τεράστια «τρύπα» στα προγραμματισμένα έσοδα. Υποτίθεται ότι η κυβέρνηση θα ανέβαζε τον μηνιαίο ρυθμό των εσόδων του Δημοσίου στα 5,8 δισ. ευρώ στη διάρκεια του τελευταίου πενταμήνου και με τον τρόπο αυτό θα εξασφάλιζε τη σχετικά ομαλή εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού. Τα επίσημα στοιχεία του Αυγούστου επανέφεραν το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης στη σκληρή δημοσιονομική πραγματικότητα. Σημειώθηκε νέα μείωση στα έσοδα από τον ΦΠΑ και τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου αυξήθηκα οριακά στα 4,3 δισ. ευρώ εξαιτίας της αυξημένης παρακράτησης που έφερε η μείωση του αφορολόγητου ορίου στο εισόδημα των μισθωτών.
Πράσινη συντεχνία
Η κυβέρνηση, αντί να κινηθεί με δυναμικό τρόπο κατά της συντεχνίας των εφοριακών και των τελωνειακών που διαχειρίζονται με προκλητική προχειρότητα και ιδιοτέλεια το στρατηγικής σημασίας ζήτημα των εσόδων του Δημοσίου, αποφάσισε να τους επιβραβεύσει εξαιρώντας τους από την πολιτική μείωσης των επιδομάτων των δημοσίων υπαλλήλων που έχει συμφωνηθεί με την τρόικα προκειμένου να περιοριστούν οι δαπάνες του Δημοσίου. Είναι γνωστό ότι οι υπάλληλοι του υπουργείου Οικονομικών έχουν εξασφαλίσει ένα επίδομα που σχεδόν διπλασιάζει τις βασικές αποδοχές τους και τις μετατρέπει σε μισθολογικό «ρετιρέ» της δημόσιας διοίκησης. Την ώρα της κατάρρευσης των δημόσιων εσόδων η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι δεν θα μειωθεί στο άμεσο μέλλον το συγκεκριμένο επίδομα αλλά θα μετατραπεί σε «προσωπική διαφορά» που θα καταβάλλεται στους υπαλλήλους τουλάχιστον για μία επταετία και ουσιαστικά μέχρι τη συνταξιοδότησή τους. Το πέρασμα από το επίδομα στην «προσωπική διαφορά» μπορεί να έχει πρόσθετο κόστος για το Δημόσιο εάν ληφθεί υπόψη στον προσδιορισμό του εφάπαξ και της σύνταξης.
Η κυβερνητική γενναιοδωρία προς τους υπαλλήλους της Εφορίας πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ και δεκαετίες πολιτικά και συνδικαλιστικά κυρίαρχο στον συγκεκριμένο χώρο της δημόσιας διοίκησης. Ο «πράσινος» μηχανισμός έχει τη βασική ευθύνη για την κατάρρευση των δημοσίων εσόδων, αυτό όμως δεν εμποδίζει την «πράσινη» κυβέρνηση να υποκληθεί στο «βαθύ κράτος», αναλαμβάνοντας τεράστιους κινδύνους σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της με την τρόικα. Οι εκπρόσωποι των πιστωτών μας διαπιστώνουν ότι η κυβέρνηση και η δημόσια διοίκηση δεν προωθούν την πάταξη της φοροδιαφυγής, ούτε βέβαια προετοιμάζουν τον δραστικό περιορισμό των επιδομάτων στο πλαίσιο του ενιαίου μισθολογίου.
Πλασματικές οικονομίες
Στις εκκλήσεις της τρόικας για άμεση και δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών η κυβέρνηση απαντά με προκλητικά πρόχειρα επιχειρήματα. Χαρακτηριστικές οι δηλώσεις του υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης κ. Ρέππα, ο οποίος υποστήρίζει ότι μέχρι το 2015 οι συνταξιοδοτήσεις των δημοσίων υπαλλήλων, σε συνδυασμό με την πιστή τήρηση του κανόνα της μιας πρόσληψης για κάθε δέκα συνταξιοδοτήσεις, θα μειώσει τις δημόσιες δαπάνες κατά 2,2 δισ. ευρώ.
Οι μαζικές συνταξιοδοτήσεις δεν αποτελούν απάντηση στο οικονομικό πρόβλημα του ελληνικού Δημοσίου. Ήδη έχει δημιουργηθεί μια ουρά 40.000 δημοσίων υπαλλήλων που έχουν συνταξιοδοτηθεί χωρίς να έχουν πάρει το εφάπαξ που δικαιούνται. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των αρμόδιων υπηρεσιών, η οικονομική υποχρέωση που έχει δημιουργηθεί για το ελληνικό Δημόσιο ξεπερνά τα 1,7 δισ. ευρώ. Η τάση μαζικής συνταξιοδότησης που δημιουργεί η κυβέρνηση στις τάξεις των δημοσίων υπαλλήλων είναι μία εξαιρετικά δαπανηρή υπόθεση, εφόσον το κόστος του εφάπαξ καλύπτει για αρκετά χρόνια τις οικονομίες που εξασφαλίζονται μέσα από τη διαφορά μεταξύ του μισθού και της χαμηλότερης σύνταξης. Άλλωστε η δημόσια διοίκηση χρειάζεται πρόθυμους και επιμελείς υπαλλήλους για να λειτουργήσει αποτελεσματικά και όχι τη δραστική μείωση του αριθμού τους με παράλληλη αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων. Η οικονομική εξυγίανση περνάει υποχρεωτικά από τη μείωση των επιδομάτων, των μισθών και των συντάξεων και την άρση της μονιμότητας.
Και στο ζήτημα της μονιμότητας η κυβέρνηση αρνείται να εφαρμόσει την πολιτική που έχει συμφωνήσει με την τρόικα. Καλύπτεται πίσω από τη λεγόμενη μισθωτή εφεδρεία, και μάλιστα με μια χρονοβόρα διαδικασία, που εγγυάται ότι ακόμα κι αν γίνουν μερικές χιλιάδες απολύσεις υπαλλήλων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα της οικονομίας, θα πραγματοποιηθούν στη διάρκεια της επόμενης τετραετίας.
Πολυτελής αντιμετώπιση
Εξαιρετικά πολυτελής είναι και η αντιμετώπιση των εκπροσώπων των «πράσινων» συντεχνιών που ελέγχουν παραδοσιακά τον ευρύτερο δημόσιο τομέα της οικονομίας. Δεκάδες χιλιάδες υπάλληλοι που έχουν ετήσιο κόστος για τις ΔΕΚΟ στις οποίες απασχολούνται από 70.000 έως 120.000 ευρώ κατοχύρωσαν τα «κεκτημένα» τους σε μια περίοδο κατά την οποία η ανεργία έσπασε το ρεκόρ της τελευταίας πεντηκονταετίας και οι χαμηλόμισθοι του ιδιωτικού τομέα και οι χαμηλοσυνταξιούχοι υφίστανται τις συνέπειες μιας εξαιρετικά αυστηρής –σε ό,τι τους αφορά– οικονομικής πολιτικής. Οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι του ΟΛΠ, της ΔΕΗ, των ΕΛΠΕ και άλλων ΔΕΚΟ έχουν θέσει εαυτούς εκτός μνημονίου με την πολιτική συμπαράσταση της κυβέρνησης.
Εάν προσθέσουμε στα παραπάνω τις υπερβάσεις δαπανών στο χώρο του ΕΣΥ, των ασφαλιστικών ταμείων που καταβρόχθισαν ήδη τις επιχορηγήσεις που προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός για το σύνολο του 2011 και στους ΟΤΑ, δεν μένει τίποτα από την πολυδιαφημισμένη δημοσιονομική εξυγίανση. Το «βαθύ κράτος» του ΠΑΣΟΚ δεσμεύει την πολιτική της κυβέρνησης Παπανδρέου και εμποδίζει τις αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές. Είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα βρεθούμε αντιμέτωποι με έναν φοβερό οικονομικό και κοινωνικό, ίσως και εθνικό λογαριασμό…
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου